San Ġwann Kriżostmu

13 ta' Settembru

San Ġwann Kriżostmu twieled fis-sena 347, fil-belt ta’ Antjokja li illum tagħmel parti mit-Turkija.

Missieru kien jismu Secundus u kien uffiċjal għoli fl-Armata Sirjana.  Ftit wara t-twelid ta’ Ġwanni, missieru miet u ommu, Anthusa li kienet Griega ddedikat ħajjitha biex teduka li ż-żewġ uliedha, Ġwanni u lil oħtu.

Meta kellu 18-il sena, għadda minn konverżjoni spiritwali, tgħammed u beda jistudja l-Bibbja fil-fond. Wara tliet snin, ingħaqad ma’ grupp ta’ patrijiet u aktar tard mar jgħix ġo għar fil-muntanji bħala eremita.  Il-ħajja ta’ eremita kellha effett negattiv fuq saħħtu, għalhekk mar lura jgħix mal-patrijiet.  Ġwanni beda jsir magħruf għall-għerf tiegħu, kif ukoll għall-mod espressiv li bih kien jitkellem.

Ġwanni ġie ordnat saċerdot meta kellu 39 sena.  Huwa kompla jitkellem favur id-drittijiet ta’ dawk in-nies li kienu qegħdin jesperjenzaw inġustizzja, kif ukoll kien jagħmilha bħala medjatur. Fil-fatt, interviena meta l-poplu rribella kontra l-Emperatur minħabba t-taxxi kbar li kien impona biex isaħħaħ l-armata tiegħu.  

Fl-età ta’ 51 sena, Ġwanni nħatar Isqof Patrijarka ta’ Konstantinopli.  Bħala Isqof għex ħajja sempliċi:  kien iqassam affarijiet mir-residenza tal-Isqof sabiex il-qliegħ ikun jista’ jintuża għall-bini ta’ sptarijiet u xogħlijiet oħra ta’ karità.  Huwa tkellem kontra l-għonja talli ma jaqsmux ġidhom mal-foqra filwaqt li appella bil-qawwa lil dawk fil-poter u pprova jwaqqaf il-vjolenza.  Huwa beda triq ta’ riforma għall-istil ta’ ħajja xi ftit laxk kemm tal-kleru kif ukoll tal-isqfijiet.  Tkellem b’mod ċar favur il-karità u l-ġustizzja soċjali.  

L-appelli tiegħu rritaw lill-awtoritajiet, f’kull qasam tas-soċjetà, inkluża l-Imperatriċi Eudosia. Għalkemm kellu l-appoġġ tal-Papa Innoċenz I, xorta waħda gie kkundannat, akkużat b’imġieba ħażina u eżiljat lejn Cucucus, l-Armenja. Aktar tard, reġa ġie eżiljat saħanistra aktar ‘il bogħod sal-konfini l-aktar imbiegħda tal-Imperu ħdejn il-Baħar l-Iswed.

Huwa miet fit-triqtu lejn l-aħħar post tal-eżilju tiegħu, qrib il-Baħar l-Iswed, mifni bil-mard, bit-tbatija u bil-għajja fis-sena 407. L-aħħar kelmiet tieghu kienu: ʺIkun imfaħħar Alla f’kollox ʺ. San Ġwann Kriżostmu ġie ddikjarat Duttur tal-Knisja għaliex “il-kitbiet u l-priedki tiegħu jiskikkaw bħala gwida għall-fidili fl-Istorja tal-Knisja.” Lil Ġwanni ngħatalu t-titlu ta’ ‘Kriżostmu’ li jfisser ‘fomm tad-deheb’ minħabba l-qawwa tal-priedki tiegħu.   

Bħala ġenituri u dawk li nieħdu ħsieb it-tfal, huwa d-dover tagħna li ngħallmuhom jitkellmu b’mod onest u li jgħidu l-verità. L-ewwel pass bażiku huwa li tibda kmieni u li aħna stess inkunu ta’ eżempju.

Meta tinduna li t-tifel/t-tifla mhux qed jgħid/tgħid il-verità

  • evita li ssejjaħlu/ssejħilha giddieb/a
  • Evita li tistaqsi mistoqsijiet meta tkun diġà taf it-tweġiba, għax dan iħeġġeġ lit-tifel/tifla jkompli/tkompli bil-gidba.
  • Ipprova skopri x’qed iwassal/twassal lit-tifel/lit-tifla biex jigdeb/tigbed.

Tistgħu taraw flimkien l-istorja ‘The Boy Who Cried Wolf’ li turi l-konsegwenzi meta ma tgħidx il-verità.

Faħħar lit-tfal meta jkunu onesti u jgħidu l-verità

San Ġwann Kriżostmu kien bniedem kuraġġuż, kien jipprova jgħin u jaqbeż għal min kien qiegħed ibati, anki meta sofra l-konsegwenzi hu stess.

  • Ħeġġeġ lit-tfal biex jitkellmu fil-klassi/gruppi/attivitajiet meta jaraw jew jesperjenzaw xi inġustizzja magħhom jew ma’ ħaddieħor biex jiddefendu dak li hu tajjeb u kontra mġiba ħażina u kliem ħażin
  • Iddiskuti modi mat-tfal kif jistgħu jagħmlu dan billi jkunu assertivi u mhux aggressivi u billi jesprimu lilhom infushom.

Ħin għat-Talb mal-Familja

Flimkien mat-tfal, itolbu għall-persuni li qegħdin ibatu minn inġustizzja, kif ukoll jitolbu għall-għajnuna jekk jiffaċċjaw sitwazzjonijiet li jistgħu jesperjenzaw l-iskola jew ġo xi gruppi fejn ikun hemm bżonn li jitkellmu u jaqbżu għal ħaddieħor. 

Mill-Bibbja tat-tfal, aqraw l-istorja ta’ Mosè, li kellu bżonn kuraġġ kbir biex jitkellem quddiem lill-Fargħun għall-Poplu ta’ Iżrael.  

TpenġijaNIżżel

Kif tuża dan l-ispazju

Alla jkellimna b'ħafna modi, inkluż permezz tal-qaddisin tal-Knisja. Hawnhekk tista' ssib tagħrif u attivitajiet li jistgħu jgħallmuk dwar x'inhi l-qdusija u li jħeġġuk tgħix ħajja dejjem aktar qaddisa.