
Tumas twieled fl-1225 f’kastell f’Roccasecca fir-reġjun li llum magħruf bħala Lazio, fl-Italja. Missieru kien il-Konti Landulf ta’ Aquino u ommu kienet il-kuntessa Theodora ta’ Teano. Kellu tliet aħwa subien u ħames aħwa bniet.
Tumas qatta’ t-tfulija tiegħu (bejn il-ħames u tlettax-il sena) f’Monte Cassino, monasteru famuż, fejn zijuh kien l-Abbati (Superjur) tal-Benedittini. Hawn hu beda jirċievi l-ewwel edukazzjoni tiegħu. Il-ġenituri tiegħu kienu qegħdin jittamaw li jilħaq Abbati, pożizzjoni għolja għan-nobilità f’dawk iż-żminijiet. Iżda minħabba f’konflitti politiċi u militari, Tumas kellu jitlaq minn Monte Cassino u mar ikompli l-istudji tiegħu fl-Università ta’ Napli li kienet għadha kemm twaqqfet.
Bħala żagħżugħ, Tumas kien twil, qawwi u kwiet ħafna. Kien inteliġenti ħafna fl-istudji tiegħu. Il-laqam tiegħu kien ‘gendus mutu’ minħabba l-fatt li ma kienx iħobb jitkellem. Meta ma jitkellimx kien ikun qiegħed jisma’, jaħseb u jirrifletti.
Probabbilment kien waqt l-istudji universitarji tiegħu li beda jinteressa ruħu fil-filosfu Grieg Aristotile, li l-prinċipji filosofiċi tiegħu qajmu l-interess ta’ Tumas. Kien ukoll f’din l-Università li ltaqa’ mad-Dumnikani, Ordni ta’ predikaturi foqra li kien għadu kemm twaqqaf minn San Duminku ta’ Guzmán.
Meta Tumas kellu dsatax-il sena tilef lil missieru. F’dan iż-żmien, Tumas iddeċieda li jidħol mad-Dumnikani. Il-familja ta’ Tumas rrabjaw ħafna għax il-pjan tagħhom kien li jidħol fl-Ordni Benedittin li kien jgħodd aktar għall-persuni nobbli. Tumas ġie maħtuf mill-familja tiegħu u nżamm magħluq f’kastell tal-familja għal aktar madwar sena. Matul dan iż-żmien ippruvaw jikkonvinċuh biex ibiddel fehmtu, iżda hu kompla bl-istudji tiegħu tal-Iskrittura u baqa’ jżomm kuntatt mad-Dumnikani b’xi mod jew ieħor.
Fl-aħħar mill-aħħar, ommu għenitu jaħrab matul il-lejl! Tumas reġa’ ngħaqad mad-Dumnikani u ġie ordnat saċerdot fl-1250. Huwa mar Pariġi, fejn kompla l-istudji tiegħu taħt San Albertu il-Kbir u wera ħila eċċezzjonali fl-oqsma kollha tal-istudju. Meta kellu 26 sena, il-Papa tah it-titlu ta’ “Mgħallem tat-Teoloġija.”
Tumas qatta’ l-bqija ta’ ħajtu jikteb kummentarji fuq l-Iskrittura, priedki u kotba, kif ukoll diversi innijiet liturgiċi. Fl-istess waqt, kompla jgħallem u jippriedka, jikkumbatti kontroversji f’taħdidiet fejn iddefenda l-Fidi Kattolika u jivvjaġġa lejn Pariġi, Napli, Oriveto u Ruma bħala t-Teologu tat-Papa.
San Tumas D’Aquino jibqa’ magħruf għas-‘Summa Theologiae’, (sommarju tat-Teoloġija) tiegħu, kapulavur fil-filosofija u teoloġija li ma laħaqx lesta qabel mewtu.
Minbarra li hu wieħed mid-Dutturi tal-Knisja, San Tumas huwa magħruf ukoll bħala ‘Id-Duttur Anġeliku’ forsi għax kiteb ħafna dwar it-teoloġija tal-Anġli, iżda aktar u aktar għax ġie deskritt bħala ‘l-għalliem li hu bħal Anġlu’ ‘pur, b’saħħtu, qrib Alla u messaġġier tad-dawl divin’.
Il-kobor ta’ San Tumas mhux qiegħed biss fl-għerf tiegħu, imma ukoll għax kien jifhem veritajiet kumplessi tal-Fidi u wara kien jesprimihom b’modi li jistgħu jifthiemu.
San Tumas miet meta kellu ftit aktar minn 50 sena. Ħalla warajh wirt ta’ argumenti filosofiċi u teoloġiċi li jgħidu li ‘l-Fidi u Raġuni jistgħu jaħdmu flimkien biex isostnu l-verità Waħda f’Alla’.
