
San Tumas Appostlu huwa magħruf bħala dak li jiddubita. Ismu bis-Sirjan ifisser Tewmi, u bil-Grieg hu Didimus.
Ma nafu kważi xejn dwar il-ħajja ta’ dan l-appostlu. Nafu li kien Lhudi u li trabba ġo familja sempliċi ġewwa wieħed mill-irħula tal-Galilija. Aktarx li kien sajjied u m’hemm l-ebda ħjiel dwar kif kien imsejjaħ biex ikun wieħed mit-Tnax.
Ismu jissemma bħala wieħed mill-Appostli fl-Evanġelji Sinottiċi (l-Evanġelji skont San Mattew, San Mark u San Luqa), filwaqt li l-personalità tiegħu tispikka meta Tumas jissemma fl-Evanġelju skont San Ġwann. F’dan l-Evanġelju, insibu kliem li ħarġu minn fomm Tumas innifsu fi tlett sitwazzjonijiet differenti, aktar minn ħafna mill-Appostli l-oħra.
Tumas jispikka bħala Appostlu leali ta’ Ġesu’ (Ġw 11:16). Meta Ġesù kien sejjer lura lejn il-Lhudija biex iżur lil Lażżru, l-Appostli ma kinux ċerti, għax jekk imur lura seta’ jkun ta theddida għall-ħajja ta’ Ġesù minħabba l-aggressjoni tal-awtoritajiet. Kien Tumas li ħeġġeġ lill-Appostli l-oħra biex jakkumpanjaw lil Ġesù u jekk ikun hemm bżonn imutu miegħu! Kien waqt l-Aħħar Ċena (Ġw 14: 1-5) li Tumas, bħala dixxiplu kurjuż, stqarr li ma kienx qed jifhem fejn kien sejjer Ġesù biex iħejjilhom post. Tumas irċieva dikjarazzjoni sinifikanti mingħand Ġesù nnifsu fejn Hu stqarr li ‘Hu t-Triq, l-Verità u l-Ħajja’.
Wara l-Qawmien ta’ Ġesù mill-Imwiet, Tumas jidher bħala l-Appostlu li nbidel minn bniedem mimli dubji f’Appostlu li stqarr b’qawwa d-Divinità ta’ Ġesù (Ġw 20: 24-31). Tumas ma riedx jemmen dak li qalulu l-Appostli l-oħra li kienu raw lil Ġesù rxuxtat; huwa qal li jemmen jekk hu stess jara l-marki tal-Passjoni. Ġesù tah din l-opportunità meta deher lill-Appostli ġimgħa wara; kien hemm u minn fomm San Tumas ħarġet l-istqarrija: “Mulej tiegħi u Alla tiegħi,” Ġesù kompla billi qallu “Emmint għax rajtni: hienja dawk li ma rawx u emmnu!”
Dak li nafu dwar San Tumas wara Pentekoste huwa bbażżat fuq it-Tradizzjoni. Huwa mifhum li l-Appostli qablu dwar liema pajjiżi kellhom imorru jevanġelizzaw. Tumas intbagħat jippriedka l-Evanġelju lill-Parti, lill-Medi u lill-Persjani u baqa’ sejjer sa ma’ daħal fl-Indja fil-kosta ta’ Malabar.
San Tumas miet martri bid-daqqiet ta’ lanza u jinsab midfun f’Maljapore, fl-Indja. Wara l-fdalijiet tiegħu ttieħdu Ortana, fl-Italja.
